در جام جهانی ۲۰۲۶، بینندگان تلویزیون میتوانند بخشی از مسابقهها را از زاویهای کاملا تازه تماشا کنند؛ زاویه دید خود داور در داخل میدان! داوران این رقابتها دوربینهای کوچکی را روی هدست خود و در نزدیکی شقیقه خواهندداشت که تصاویر زنده را از فاصله چند متری بازیکنان ثبت میکنند و به مرکز پخش مسابقه میفرستند. به اینترتیب، بینندگان میتوانند سرعت بازی، حرکات بازیکنان و بعضی صحنههای حساس را تقریبا از همان زاویهای ببینند که داور مشاهده میکند.
دوربین داور چگونه کار میکند؟
دوربین روی هدست رادیویی داور نصب میشود و تصویر را بهصورت بیسیم به مرکز پخش داخل استدیوم انتقال میدهد. پس از دریافت تصویر، یک سیستم دیجیتال با کمک هوش مصنوعی، لرزشهای شدید را کاهش میدهد و سپس تصاویر آمادهشده وارد پخش تلویزیونی میشوند. این دوربین بسیار سبک است و به گفته داورانی که آن را آزمایش کردهاند، پس از آغاز مسابقه تقریبا احساس نمیشود. بسته باتری و فرستنده نیز معمولا روی بازو یا پشت داور بسته میشود.
هوش مصنوعی لرزش تصویر را کاهش میدهد
یکی از بزرگترین مشکلات این فناوری، لرزش شدید تصویر هنگام دویدن، توقف یا تغییر سریع جهت داور بود. فیفا برای حل این مشکل از شرکت «لنوو» خواست نرمافزاری مبتنیبر هوش مصنوعی طراحی کند. این سیستم، صحنههای مختلف را تشخیص میدهد و براساس چیزی که در تصویر دیده میشود، روش مناسب کاهش لرزش را انتخاب میکند. برای نمونه، اگر بخش بزرگی از تصویر شامل چمن میدان باشد، سیستم از الگوریتم مخصوص همان پسزمینه استفاده میکند. اگر تصویر به سمت تماشاگران، آسمان یا تابلو امتیازات تغییر کند، الگوریتم دیگری فعال میشود. فیفا و لنوو میگویند این فناوری توانستهاست لرزش تصاویر دوربین داور را حدود ۵۰درصد کاهش دهد.
انتقال زنده تصویر با کمک شبکه 5G
چالش دیگر، انتقال سریع تصاویر با کیفیت مناسب بود. حتی تأخیر کمتر از یک ثانیه نیز میتواند در پخش زنده قابل تشخیص باشد. دوربین داور مانند دوربینهای عادی تلویزیونی با کابل به مرکز پخش وصل نیست و باید تصویر را در استدیومی پر از وسایل بیسیم انتقال دهد. فیفا پس از آزمایش چند سیستم، یک راهحل ویژه مبتنیبر شبکه 5G را پیادهسازی کردهاست؛ این سیستم از باندهای فرکانسی بالا برای انتقال سریع معلومات استفاده میکند.
استفاده از تصاویر داور در سیستم VAR
فیفا قصد دارد تصاویر دوربین داور را تنها برای جذابتر کردن پخش مسابقهها استفاده نکند. به گفته مسئولان این نهاد، درصورتیکه زاویه دید داور به تصمیمگیری دقیقتر کمک کند، این تصاویر میتوانند در سیستم کمکداور ویدیویی یا VAR نیز مورد استفاده قرار بگیرند. این زاویه ممکن است در بررسی صحنههایی مانند موارد زیر مفید باشد:
- تشخیص تماس بازیکنان
- بررسی خروج توپ از میدان
- مشخصکردن آخرین بازیکنی که توپ را لمس کردهاست
- بررسی موقعیت داور در زمان وقوع صحنه
نخستین آزمایشها در سال ۲۰۲۵ انجام شد
دوربین داور پیش از این در چند رشته ورزشی و رقابت فوتبال آزمایش شده بود؛ اما تصاویر آن معمولا با تأخیر و در بخش بازپخش نمایش داده میشد. در مارچ ۲۰۲۵، هیئت بینالمللی فوتبال اجازه استفاده از تصاویر دوربین داور در پخش زنده را صادر کرد. این فناوری برای نخستینبار در جام جهانی باشگاههای ۲۰۲۵ به شکل زنده استفاده شد. بازخورد تماشاگران به این تجربه مثبت بود؛ بهویژه در میان کاربران جوان و شبکههای اجتماعی.
درک بهتر دشواری کار داوران
یکی از هدفهای این فناوری، نشاندادن فشار واقعی داوری در سطح میدان است. تماشاگران معمولا مسابقه را از دوربینهای اصلی و زاویه باز میبینند؛ اما داور در فاصله نزدیک با بازیکنان قرار دارد و باید در زمانی بسیار کوتاه تصمیم بگیرد. مسئولان فیفا میگویند تصاویر دوربین داور باعث شدهاست که بسیاری از تماشاگران بهتر درک کنند که داوران با چه سرعت و فشاری تصمیمگیری میکنند.
جمعبندی
دوربین داور یکی از فناوریهای تازه جام جهانی ۲۰۲۶ خواهدبود. این دوربین با کمک شبکه 5G و سیستم کاهش لرزش مبتنیبر هوش مصنوعی، تصاویر زندهای از داخل میدان در اختیار بینندگان قرار میدهد. این فناوری میتواند هم تجربه تماشای مسابقه را جذابتر کند و هم در بعضی صحنهها به داوران و سیستم VAR کمک برساند.
منبع:
wired.com
