پایتخت، براساس ساختار فعلی شاروالی کابل به ۲۲ ناحیه شهری تقسیم شدهاست که هرکدام با توجه به موقعیت جغرافیایی، بافت شهری و کاربریها (مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی یا صنعتی) ویژگیهای خاص خود را دارد. شناخت این نواحی برای ساکنان، مسافران و کسبوکارها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا به درک بهتر مسیرها، دسترسیها و برنامهریزی خدمات شهری کمک میکند. در مقاله پیشرو، لیست ناحیههای شهر کابل را گردآوری کردهایم.
لیست ناحیه های شهری کابل
تقسیمات شهری کابل درطول زمان دچار تغییرات فراوانی شدهاست؛ از دورههای ابتدایی که شهر به ناحیههای مرکزی (نواحی یک تا سه کنونی) محدود میشد تا گسترش به سمت شمال، غرب و شرق که ضرورت ساختارهای اداری منظم را ایجاد کرد. در دهههای اخیر با گسترش ولسوالیهای کابل، تعداد نواحی افزایش یافت و اکنون ساختار ۲۲ناحیهای مبنای تقسیمات شهری است.
ناحیه ۱
لیست ناحیههای کابل را با ناحیه اول شروع میکنیم؛ قدیمیترین بافت شهری که با بازارهای سنتی مانند مندوی -جزو شاخصترین بازارهای کابل– جاده میوند و شوربازار شناخته میشود و نقش مهمی در تجارت روزانه و فعالیتهای اقتصادی پایتخت دارد. بافت فشرده، کوچههای قدیمی و حضور مراکز اداری، این ناحیه را به یکی از پرترددترین مناطق شهر تبدیل کردهاست.
- موقعیت: هسته تاریخی-مرکزی
- محلههای شاخص: چنداول، مندوی، جاده میوند، شوربازار
- کاربری غالب: تجاری-تاریخی، اداری
ناحیه ۲
ناحیه دوم، قلب اداری و سیاسی کابل، بهدلیل حضور نهادهای حکومتی از اهمیت ویژهای برخوردار است. نزدیکی به ارگ ریاستجمهوری و ساختمانهای دولتی باعث شدهاست که این ناحیه جایگاهی کلیدی در مدیریت شهری و فعالیتهای رسمی داشتهباشد. در کنار این کاربریها، بخشهایی از منطقه نیز دارای بافت مسکونی است.
- موقعیت: مرکز اداری شهر
- محلههای شاخص: دهافغانان، آسمایی، بهارستان
- کاربری غالب: اداری-سیاسی، مسکونی
ناحیه ۳
در نقشه ناحیههای شهر کابل، ناحیه سوم را میتوانید در سمت غربی پیدا کنید؛ منطقهای پرتراکم که حضور مراکز آموزشی، ادارات و بازارهای محلی در کنار محلههای مسکونی، آن را به فضایی پویا و زنده تبدیل کرده و دسترسی مناسب به مسیرهای اصلی بر اهمیتش افزوده است.
- موقعیت: غرب
- محلههای شاخص: کارتهچهار، دهمزنگ، پلسوخته
- کاربری غالب: مسکونی-تجاری
ناحیه 4
ناحیه چهارم کابل، ترکیبی از کاربریهای مسکونی، اداری و تجاری را در خود جای دادهاست. این ناحیه بهدلیل دسترسی مناسب به جادههای اصلی و وجود ادارات و مراکز خدماتی، یکی از مناطق نسبتا متعادل از نظر سکونت و فعالیت شهری بهشمار میرود.
- موقعیت: شمالغرب مرکز
- محلههای شاخص: کارته پروان، شهرآرا، کلوله پشته
- کاربری غالب: مسکونی-اداری
ناحیه ۵
ناحیه پنجم با بافت متراکم مسکونی و حضور بازارهای محلی، نقش مهمی در تأمین نیازهای روزمره ساکنان دارد. همچنین این منطقه بهدلیل داشتن بیشترین نهادهای دولتی، خصوصی و بینالمللی، در لیست ناحیههای شهر کابل، جایگاهی بسیار کلیدی برای شاروالی دارد.
- موقعیت: غرب کابل
- محلههای شاخص: خوشحالخان مینه، کمپنی، کارته مأمورین، افشار، کوتهسنگی
- کاربری غالب: مسکونی-تجاری
ناحیه ۶
ناحیه ششم، محل اتصال غرب کابل به مرکز شهر، منطقهای وسیع و پرجمعیت است که دو مرکز دولتی مهم، تعمیر شورای ملی و دادستانی کل را در خود جای دادهاست. ساختوسازهای جدید ازجمله پروژههای سرکسازی و مناطق تجاری جدید، درراستای افزایش کیفیت سکونت در این منطقه دردست اجراست.
- موقعیت: جنوبغرب
- محلههای شاخص: دارالامان، ساحات چهاردهی، قلعه شاده
- کاربری غالب: مسکونی، تاریخی-تفریحی
ناحیه ۷
در ادامه معرفی ناحیههای شهر کابل به ناحیه هفتم میرسیم؛ منطقهای که اغلب محلات تاریخی شهر را دربرمیگیرد، نسبت به مناطق مرکزی تراکم کمتری دارد و در برخی بخشها هنوز ویژگیهای حاشیهای و توسعهنیافتگی در آن دیده میشود. دو آبده تاریخی مهم باغ بابر و چهلستون در این منطقه واقع شدهاند.
- موقعیت: جنوب کابل
- محلههای شاخص: گذرگاه، ریشخور، ایوبخان
- کاربری غالب: مسکونی
ناحیه ۸
ناحیه هشتم واقع در سمت شرقی پایتخت، یکی از مناطق پرجمعیت با بافت مسکونی-تجاری است. بازارهای محلی کارته نو، دسترسی مناسب و تراکم جمعیت زیاد، این ناحیه را به یکی از فعالترین مناطق دربین نواحی شهر کابل تبدیل کردهاست.
- موقعیت: شمال شرق
- محلههای شاخص: کارته نو، شاهشهید
- کاربری غالب: مسکونی-تجاری
ناحیه ۹
ناحیه نهم کابل، یکی از توسعهیافتهترین مناطق شهر بهدلیل وجود مجتمعهای مسکونی مکروریان (فازهای یک تا سه) شناخته میشود. این ناحیه از مهمترین قطبهای سکونت آپارتمانی در پایتخت است و بافت آن نسبت به سایر مناطق شهری ساختاری منظمتر دارد.
- موقعیت: شمالشرق
- محلههای شاخص: مکروریان 3، 2، 1، قلعه وکیل و میدان هوایی، سرکهای اتصالی به پلچرخی
- کاربری غالب: مسکونی متراکم
ناحیه ۱۰
ناحیه دهم از نواحی شهر کابل، بهدلیل حضور سفارتخانهها، نهادهای بینالمللی و ساختمانهای لوکس، بهعنوان یکی از مناطق دیپلماتیک شهر شناخته میشود که ترکیبی از مناطق مسکونی متوسط و بالا را در خود جای دادهاست. در منطقه شیرپور، بهدلیل نزدیکی به مناطق دیپلماتیک، املاک غالبا ارزش بالایی دارند.
- موقعیت: شمال
- محلههای شاخص: وزیر اکبرخان، شیرپور
- کاربری غالب: دیپلماتیک، مسکونی
ناحیه ۱۱
ناحیه یازدهم، از ساحات مسکونی-تجارتی مهم کابل است که در سالهای اخیر، رشد جمعیت و گسترش ساختوساز در آن قابل توجه بودهاست و ازجمله مناطق درحال توسعه شهر بهشمار میرود. ساحه وسیعی از این ناحیه در دامنههای کوه واقع شدهاست و کوچه و سرکهای فرعی زیادی دارد.
- موقعیت: شمالغرب
- محلههای شاخص: قلعه زمانخان، خیرخانه، قلعه نجارها
- کاربری غالب: مسکونی
ناحیه ۱۲
ناحیه دوازدهم کابل، از مناطق برنامهریزیشده شهری بهشمار میرود که برای اسکان جمعیت درحال افزایش پایتخت توسعه یافتهاست.این ناحیه سابقا غیرپلانی، در سالهای اخیر میزبان پروژههای زیربنایی و سرکسازی بوده و اتصال به شاهراههای اصلی جزو مهمترین برنامههای آن است.
- موقعیت: شرق کابل
- محلههای شاخص: احمدشاه بابا مینه، سلیم کاروان، نوروزآباد
- کاربری غالب: مسکونی-تفریحی
ناحیه ۱۳
ناحیه سیزدهم از لیست ناحیههای شهر کابل، یکی از پرجمعیتترین مناطق در سمت غربی است شامل ساحات مسکونی غیرپلانی که در سالهای اخیر رشد جمعیتی چشمگیری داشتهاست. این ناحیه از شمال به دریای پغمان، از جنوب به کوه قروغ، از شرق به ناحیه ششم و از غرب به شاهراه کابل-قندهار محدود میشود.
- موقعیت: غرب کابل
- محلههای شاخص: دشت برچی، پل خشک، قلعه نو
- کاربری غالب: مسکونی-تجاری
ناحیه ۱۴
ناحیه چهاردهم، منطقهای پرجمعیت و درحالتوسعه از نواحی اطرافی پایتخت است با بافت شهری ترکیبی از ساحات مسکونی، تجارتی و زراعتی. این ناحیه از شمال به ولسوالی شکردره و از جنوب به دشت برچی در ناحیه سیزدهم و قسمتی از میدان وردک محدود میشود و مناطق مسکونی و تفریحی پغمان را دربرمیگیرد.
- موقعیت: غرب
- محلههای شاخص: چهاردهی
- کاربری غالب: تفریحی-مسکونی
ناحیه ۱۵
ناحیه پانزدهم، منطقهای مسکونی و درحال توسعه است که بهدلیل موقعیت شاهراه شمالی (مسیر پروان-بلخ) اهمیت تجاری و ترانزیتی بالایی دارد. دسترسی خوب به زیربناهای شهری و مراکز دولتی مثل وزارت امور داخله و اداره امنیت ملی ازجمله ویژگیهای این ناحیه است.
- موقعیت: شمال کابل
- محلههای شاخص: شهرک خواجه رواش، شمال میدان هوایی، شهرک سلطان محمودغزنوی
- کاربری غالب: مسکونی، حملونقل
ناحیه ۱۶
ناحیه شانزدهم با بافت عمدتا مسکونی، در حاشیه شهر قرار گرفته و تراکم جمعیت در آن نسبتا پایین است؛ به همین دلیل، در مقایسه با مناطق مرکزی شهر، فضایی آرامتر دارد. این ناحیه که قلعه زمانخان را به قریه الوخیل متصل میکند، جزو منطقههای کلیدی پایتخت بهشمار میرود.
- موقعیت: شرق
- محلههای شاخص: مکروریان اول، پل پادشاه، قریه الوخیل
- کاربری غالب: مسکونی
ناحیه ۱۷
ناحیه هفدهم از لیست نواحی شهر کابل، قطب مهم سکونت در شمال پایتخت است که در دهههای اخیر جزو مهمترین مناطق هدف پروژههای بهسازی شهرداری بوده و بخشهایی از آن پیشرفتهای قابلتوجهی داشتهاست. دسترسی به جادههای اصلی شمالی از مزیتهای موقعیتی این ناحیه بهشمار میرود.
- موقعیت: شمالغرب
- محلههای شاخص: شهرک غیبیبابا، سرک بوستان
- کاربری غالب: مسکونی
ناحیه ۱۸
ناحیه هجدهم، واقع در نزدیکی مرکز شهر، بهدلیل فاصله اندک با مراکز اداری و آموزشی -که مهمترینشان دانشگاه کابل است- اهمیت ویژهای دارد. بافت مسکونی این ناحیه و دسترسی مناسب به سایر بخشهای شهر، ازجمله مشخصههای آن بهشمار میرود.
- موقعیت: شمال
- محلههای شاخص: بخشهایی از کارته مأمورین، قریه ترخیل، قریه میرعلم
- کاربری غالب: مسکونی-آموزشی
ناحیه ۱۹
در تقسیمات شهری کابل، ناحیه نوزدهم، منطقهای اطرافی با بافت نیمهشهری و کمتراکم است که علاوهبر مناطق مسکونی، اراضی باز و کشاورزی نیز دارد و به همین دلیل از نواحی مرکزی متمایز میشود.
- موقعیت: شمال شرقی
- محلههای شاخص: مناطق حومهای، تنگیغارو
- کاربری غالب: مسکونی-کشاورزی
ناحیه ۲۰
ناحیه بیستم در جنوب کابل، جزو مناطق جدیدالتأسیس و اطرافی شهر است که ترکیبی از کاربری مسکونی و تجاری را شامل میشود. وجود برخی زیرساختهای اقتصادی و ایجاد شهرکهای خصوصی در این ناحیه، آن را از حیث فعالیتهای شهری حائز اهمیت کردهاست.
- موقعیت: جنوب کابل
- محلههای شاخص: شهرک رهایشی پروژه چهل دختران
- کاربری غالب: مسکونی-تجاری
ناحیه ۲۱
ناحیه بیستویکم که تا چند دهه پیش عمدتا متشکل از اراضی کشاورزی بود، امروز یکی از مناطق درحال رشد کابل است؛ با افزایش جمعیت در این ناحیه و درپی آن افزایش شهرکهای مسکونی، ناحیه بیستویکم ازحیث توسعه شهری منطقه پراهمیتی بهشمار میرود.
- موقعیت: غرب
- محلههای شاخص: غازیآباد
- کاربری غالب: مسکونی
ناحیه ۲۲
ناحیه بیستودوم شهر کابل، از نواحی انکشافی و نسبتا جدید است که حدود دو دهه از عمر آن میگذرد. تراکم کم، وسعت زمینهای بایر و پتانسیل بالای رشد و گسترش، ازجمله مشخصههای این منطقه درحال توسعه بهشمار میرود.
- موقعیت: شرق کابل
- محلههای شاخص: نوآباد بگرامی، بتخاک، حسینخیل
- کاربری غالب: مسکونی
منبع: km.gov.af
سوالات متداول
کدام یک از ناحیههای کابل برای سکونت ارزانتر است؟
هزینه سکونت در نواحی حومهای و درحال توسعه در جنوب، غرب و شرق کابل شامل ناحیههای 12، 13، 15، 21 و 22 نسبت به نواحی مرکزی و دیپلماتیک کمتر است.
کدام مناطق در لیست ناحیه های شهری کابل، پتانسیل بالایی برای سرمایهگذاری ملکی دارند؟
نواحی درحال توسعه غرب و شمال غرب شامل ناحیههای 11، 14، 17 و 21 بهدلیل رشد سریع جمعیت، افزایش شهرکهای مسکونی و دسترسی به شاهراههای اصلی، از پتانسیل بالایی برای سرمایهگذاری در بخش مسکن و خدمات تجاری برخوردارند.
بیشترین امنیت شهری متعلق به کدام نواحی کابل است؟
نواحی مرکزی شامل ناحیههای ۴ و ۱۰ و همچنین ناحیه ۲ – بهدلیل نزدیکی به ارگ و نهادهای دولتی- از حیث حضور نیروهای امنیتی و تدابیر حفاظتی، وضعیت بهتری نسبت به نواحی حومهای دارند.
