هر کسی که یکبار پایش به آشپزخانه باز شدهباشد، میداند که رب گوجهفرنگی جزو بدقلقترین چاشنیهاست؛ کافیست چندروزی از باز شدن درِ ظرف بگذرد تا سروکله کپک پیدا شود. راهحل این دردسر پیش ماست؛ در این مقاله چهارسوق، همه روشهای کاربردی نگهداری رب گوجه را تماموکمال توضیح میدهیم.
چرا رب گوجه کپک میزند؟
پیش از اینکه برویم سراغ چندوچون نگهداری رب گوجه، اول باید بفهمیم چرا اینقدر حساس و زودرنج است! کجای کار ایراد دارد که باعث کپک زدن رب گوجه میشود؟
- درمعرض هوای آزاد باشد: اکسیژن، باعث فعال شدن قارچها و کپکها میشود و احتمال رشد کپک افزایش مییابد.
- قاشق خیس وارد ظرف شود: رطوبت، محیط مناسبی برای رشد کپکها فراهم میکند.
- نزدیک اجاق گاز نگهداری شود: دمای بالا باعث تسریع فساد رب گوجهفرنگی میشود.
- اسیدیته کافی نداشتهباشد: ربهای خانگی، بهدلیل نداشتن مواد نگهدارنده، بهاندازه کافی اسیدی نیستند و شرایط مساعدی برای رشد میکروارگانیسمها فراهم میکنند.
- آلودگی میکروبی داشتهباشد: رب اگر در شرایط غیربهداشتی تهیه یا بستهبندی شدهباشد، قارچها و باکتریهای موجود در آن با گذشت زمان فعال میشوند. به همین دلیل هنگام خرید محصولات سوپرمارکتی باید به معتبر بودن برند توجه کنید.
روشهای نگهداری طولانیمدت رب کارخانهای
حالا که فهمیدیم چه عواملی عمر مفید رب را کاهش میدهند، خطقرمزهای شرایط نگهداری معلوم شد. در ادامه میرویم سراغ تکنیکهای امتحانپسدادهای که به جلوگیری از ایجاد کپک کمک میکنند. پس از این، با چند تکنیک ساده بلافاصله بعد از خرید رب میتوانید برای مدتی طولانی صحیح و سالم نگهش دارید.
نحوه نگهداری رب گوجهفرنگی در یخچال
نگهداری رب گوجه در یخچال روش واضحی بهنظر میرسد، نه؟ با اینحال بارها برای همهمان پیش آمدهاست که رب در این شرایط هم کپک بزند. در ادامه، دو نکته مهم برای افزایش ماندگاری رب در یخچال توضیح میدهیم که تاحد خوبی مشکل را حل میکند.
- بهترین ظرف برای نگهداری رب، ظرف شیشهای دَرداری است که کاملا تمیز و خشک باشد. پس اگر رب را در قوطی فلزی تهیه میکنید، بهتر است به ظرف شیشهای منتقلش کنید.
- زمان بهینه برای نگهداری رب در یخچال سه ماه است؛ بنابراین بهاندازه مصرفتان رب تهیه کنید تا زمان زیادی در یخچال نماند.
چندوچون نگهداری رب گوجهفرنگی در فریزر
راهحل بعدی برای افزایش عمر رب، فریز کردن است. رب گوجهفرنگی را بلافاصله بعد از باز کردن قوطی، در قالبهای یخ یا ظرفهای کوچک خشک و تمیز بریزید؛ در این روش معمولا شش ماه و بیشتر میتوانید رب را سالم و بدون کپک نگه دارید. حواستان به دو نکته مهم باشد:
- هربار به میزان نیازتان رب را از فریزر خارج کنید تا از آب شدن و یخ زدن مکرر جلوگیری کنید.
- پیش از استفاده از رب داخل غذا، آن را مدتی در دمای محیط قرار دهید تا یخزدایی شود.
طریقه نگهداری رب خانگی برای مدت طولانی
نگهداری رب بدون مواد نگهدارنده، کار بهمراتب دشوارتری است. اگر طرفدار رب خانگی هستید، روشهای کارآمدی وجود دارد تا بتوانید نتیجه زحمتتان را برای مدت طولانیتری نگه دارید.
کنسرو کردن رب خانگی
تعدادی ظرف شیشهای مقاوم به حرارت مثل شیشه مربا یا ترشی با درِ سالم بدون زنگزدگی آماده کنید. شیشهها را در آب جوش، استریل و سپس کاملا خشک کنید. رب داغ و تازه را توی شیشهها بریزید و یکی، دو سانتیمتر بالای ظرف را خالی نگه دارید. با قاشق تمیز، حبابهای هوا را ازبین ببرید و درِ شیشهها را ببندید.
قابلمهای را از آب گرم پر کنید -طوریکه آب تا گردن شیشهها برسد- و بگذارید 30 تا 45دقیقه روی شعله متوسط بماند. بعد شیشهها را درآورید تا خنک شوند. آنهایی که درِشان به سمت داخل کشیده شده، یعنی بهدرستی وکیوم شدهاند. ربهای کنسروشده اگر در جای خشک، خنک و تاریک نگهداری شوند، تا شش ماه و بیشتر دوام میآورند.
نگهداری رب خانگی در بطری نوشابه
یکی دیگر از روشهای جلوگیری از کپک زدن رب گوجهفرنگی خانگی که از گذشته بهکار میرود، نگهداری رب در بطری نوشابه است. بطریها را با آب داغ و کمی سرکه یا جوش شیرین، خوب بشویید و خشک کنید. بعد آنها را با رب ولرم و تازه پر کنید طوری که دو، سه سانتیمتر بالای بطری خالی بماند. چندبار آرام به بطریها ضربه بزنید تا حبابهای هوا خارج شود.
در مرحله بعدی، بطریها را وارونه کنید تا رب بهسمت در جمع شود. بطریها را آرام فشار بدهید، طوریکه رب قدری بالا بیاید و هوا از لای در بطری خالی شود. در همین حالت، درِ بطریها را محکم کنید و آنها در محیطی خشک، خنک و تاریک نگه دارید.
نکات تکمیلی برای نگهداری رب برای مدت طولانی
روشهای گفتهشده را امتحان کردهاید و هنوز هم حریف خراب شدن رب نشدهاید؟ چند نکته کلیدی دیگر باقی ماندهاست که تضمین میکند قوطی رب در خانه شما دیگر رنگ کپک را نخواهددید.
- یک لایه نازک روغن مایع/ زیتون روی سطح رب بریزید. این کار باعث میشود که هوا به رب نرسد و از رشد کپکها جلوگیری شود.
- قدری نمک به رب اضافه کنید؛ نمک، نگهدارندهای طبیعی است که از رشد باکتریها و کپکها جلوگیری میکند.
- ظرف رب را در قسمت میانی یخچال قرار دهید تا همیشه در دمایی استاندارد و ثابت نگهداری شود.
- اگر در منطقهای بسیار گرم زندگی میکنید، رب را برای درامان ماندن از نفوذ نور، در ظرفهای تیره و ضخیم نگهداری کنید.
سوالات متداول
بهترین ظرف برای نگهداری رب گوجه چیست؟
ظروف مناسب برای نگهداری رب گوجهفرنگی، ظرفهای شیشهای دردار هستند که اصطلاحا غیرواکنشی نامیده میشوند و دربرابر کپکزدگی مقاومت بیشتری از ظرفهای فلزی و پلاستیکی دارند.
رب گوجه فرنگی خانگی بهتر است یا صنعتی؟
رب خانگی، طبیعی و بدون مواد افزودنی است اما نیاز به نگهداری دقیقتری دارد. درمقابل، ربهای کارخانهای بهدلیل طی کردن فرآیند پاستوریزه و بستهبندی خلأ، مقاومت بیشتری دربرابر فساد و کپکزدگی دارند اما از مواد نگهدارنده در آنها استفاده میشود.
آیا رب صنعتی را میشود به روش کنسروی نگهداری کرد؟
خیر، کنسرو کردن فقط برای ربهای خانگی توصیه میشود. رب صنعتی از قبل فرآوری شده و درصورت باز نشدن قوطی، تا تاریخ انقضا قابل نگهداری است.
آیا میتوان رب کپکزده را مصرف کرد؟
خیر، کپکها میتوانند سم خطرناکی بهنام «مایکوتوکسین» تولید کنند و تصور اشتباهی است که با جداکردن قسمت کپکزده، مابقی رب سالم و قابل استفاده است.
